Shadow AI: Rreziku i padukshëm që po hyn në çdo kompani
Data: 30 Korrik 2026

Inteligjenca Artificiale po transformon mënyrën se si punojmë. Çdo ditë, miliona profesionistë përdorin mjete si ChatGPT, Copilot, Gemini dhe platforma të tjera për të shkruar dokumente, analizuar të dhëna, krijuar prezantime apo automatizuar procese të përditshme.
Shumica e këtyre përdorimeve nuk kalojnë më nga departamenti i IT-së.
Punonjësit i adoptojnë këto mjete sepse janë të shpejta, të lehta për t’u përdorur dhe rrisin produktivitetin. Por pikërisht këtu lind një sfidë e re për organizatat.
Ky fenomen njihet si Shadow AI.
Kur Inteligjenca Artificiale hyn në kompani pa u menaxhuar
Shadow AI i referohet përdorimit të mjeteve të Inteligjencës Artificiale pa miratimin, kontrollin ose qeverisjen e organizatës.
Një punonjës mund të ngarkojë një kontratë konfidenciale në një chatbot për ta përmbledhur, të analizojë të dhëna financiare me një model AI ose të përdorë një platformë të panjohur për të automatizuar procese pune.
Në shumicën e rasteve, qëllimi është rritja e efikasitetit. Megjithatë, mungesa e kontrollit krijon rreziqe që shpesh nuk janë të dukshme deri në momentin kur ndodh një incident.
Rreziku nuk është Inteligjenca Artificiale. Rreziku është mungesa e qeverisjes.
Shumë organizata e shohin Shadow AI si një problem teknologjik.
Në realitet, ai është një sfidë e qeverisjes digjitale.
Kur departamenti i IT-së nuk e di se cilat mjete AI përdoren, cilat të dhëna ngarkohen dhe kush ka akses në to, bëhet e vështirë të garantohet siguria, privatësia dhe përputhshmëria me kërkesat ligjore.
Në këtë situatë, organizata humbet kontrollin mbi një pjesë të ekosistemit të saj digjital.
Produktiviteti nuk duhet të vijë në kurriz të sigurisë
Inteligjenca Artificiale është një nga teknologjitë më transformuese të dekadës dhe organizatat nuk duhet ta frenojnë përdorimin e saj.
Përkundrazi, sfida është të krijojnë politika të qarta për përdorimin e AI, të përcaktojnë se cilat platforma janë të autorizuara, cilat të dhëna mund të përdoren dhe si monitorohet përdorimi i tyre.
Kur AI menaxhohet në mënyrë të kontrolluar, ajo rrit produktivitetin pa kompromentuar sigurinë.
AI Governance do të bëhet po aq e rëndësishme sa Cybersecurity
Ashtu si organizatat investuan në politika për cloud, identitetet digjitale dhe Zero Trust, tashmë duhet të ndërtojnë edhe një strategji për qeverisjen e Inteligjencës Artificiale.
AI Governance nuk ka të bëjë vetëm me përzgjedhjen e platformave. Ajo përfshin kontrollin e aksesit, mbrojtjen e të dhënave, transparencën, auditimin dhe përdorimin e përgjegjshëm të modeleve AI.
Organizatat që e ndërtojnë këtë bazë sot do të jenë më të përgatitura për sfidat e viteve në vijim.
E ardhmja nuk i përket vetëm organizatave që përdorin AI. I përket atyre që e qeverisin atë.
Shadow AI nuk është një fenomen i përkohshëm. Ai është një pasojë natyrale e përhapjes së shpejtë të Inteligjencës Artificiale në çdo sektor.
Sfida nuk është të ndalosh përdorimin e AI, por ta bësh atë të sigurt, të kontrolluar dhe në përputhje me objektivat e organizatës.
Siç shprehet Ermal Beqiri, themelues i Soft & Solution Group:
“Sa më shumë AI të bëhet pjesë e proceseve të biznesit, aq më e rëndësishme bëhet qeverisja e saj. Organizatat që ndërtojnë politika të qarta sot do të jenë ato që do të përfitojnë më shumë nga potenciali i AI nesër.”
Në Soft & Solution Group, besojmë se transformimi digjital nuk ka të bëjë vetëm me adoptimin e teknologjive të reja, por edhe me ndërtimin e mekanizmave që garantojnë përdorimin e tyre të sigurt, të përgjegjshëm dhe të qëndrueshëm. Inteligjenca Artificiale do të vazhdojë të ndryshojë mënyrën se si punojmë. Sfida e vërtetë është të sigurohemi që ajo të mbetet gjithmonë nën kontroll.